Có hai con số quyết định số phận một nghiên cứu theo dõi: bao nhiêu người đồng ý tham gia, và bao nhiêu người còn ở lại tới cuối. Con số thứ hai ít được nói tới hơn nhưng nguy hiểm hơn nhiều.
Vì sao mất dấu nguy hiểm hơn cỡ mẫu nhỏ
Cỡ mẫu nhỏ làm ước lượng KÉM CHÍNH XÁC — khoảng tin cậy rộng, nhưng con số vẫn nằm quanh sự thật. Mất dấu làm ước lượng BỊ LỆCH — con số dịch hẳn sang một bên, và tăng cỡ mẫu không sửa được.
Nói ngắn: cỡ mẫu nhỏ là ống nhòm mờ; mất dấu là ống nhòm bị lệch hướng. Cái thứ hai tệ hơn vì bạn vẫn thấy rõ — chỉ là nhìn nhầm chỗ.
Chống mất dấu bắt đầu từ lúc nhận bệnh nhân
Thu nhiều đường liên lạc. Hai số điện thoại của chính người bệnh, một số của người thân, địa chỉ nhà cụ thể tới thôn/tổ, và nếu được thì tên trạm y tế xã. Đổi số điện thoại là nguyên nhân mất dấu số một.
Giải thích rõ nhịp liên hệ ngay từ đầu. 'Chúng tôi sẽ gọi lại sau 3 tháng và 6 tháng, mỗi lần khoảng 5 phút.' Người biết trước sẽ không thấy phiền và không chặn số lạ.
Liên hệ ngắn giữa các mốc. Một tin nhắn chúc mừng năm mới hoặc nhắc lịch tái khám giữ cho số điện thoại còn sống và giữ cho người bệnh nhớ tới nghiên cứu.
Chuẩn bị sẵn đường đối chiếu hành chính. Dữ liệu bảo hiểm y tế, sổ theo dõi của trạm y tế xã, sổ tử vong địa phương. Xin phép các nguồn này trong đề cương chứ đừng đợi tới lúc cần.
Ba cách tuyển đối tượng và cái giá của từng cách
Tuyển liên tiếp (mọi bệnh nhân đủ tiêu chuẩn theo thứ tự đến) — ít sai lệch nhất, nên là lựa chọn mặc định. Cần kỷ luật ghi nhật ký sàng lọc.
Tuyển thuận tiện (ai có mặt lúc nhóm nghiên cứu rảnh) — nhanh nhất, sai lệch nhất. Người tới viện buổi sáng thứ Hai khác người tới đêm thứ Bảy.
Tuyển theo tầng (đặt hạn ngạch cho từng nhóm tuổi hoặc từng khoa) — bảo đảm có đủ đại diện các nhóm, nhưng phải nêu rõ trong phân tích.
Nhật ký sàng lọc — bảng nhỏ cứu cả bài báo
↔ kéo ngang để xem hết hình
Mỗi ngày ghi lại: bao nhiêu người được sàng lọc, bao nhiêu không đủ tiêu chuẩn (kèm lý do), bao nhiêu đủ tiêu chuẩn nhưng từ chối (kèm lý do), bao nhiêu được nhận vào. Bảng này chính là lưu đồ CONSORT hoặc STROBE trong bản thảo của bạn.
Nó còn trả lời được câu hỏi mà mọi người phản biện đều hỏi: người từ chối có khác người tham gia không? Nếu bạn ghi lý do từ chối, bạn có câu trả lời; nếu không, bạn chỉ có thể nói 'không rõ'.
Khi mất dấu đã xảy ra
Đuổi theo một mẫu ngẫu nhiên của nhóm mất dấu bằng mọi cách còn lại — thường tìm lại được phần lớn.
Mô tả nhóm mất dấu bằng chính các đặc điểm đã thu lúc ban đầu, so với nhóm còn theo dõi.
Báo cáo phân tích độ nhạy: kết quả sẽ ra sao nếu tất cả người mất dấu đều có biến cố, và nếu không ai có biến cố.
Nêu rõ hướng sai lệch có khả năng nhất dựa trên đặc điểm nhóm mất dấu.
Bốn việc đó biến một điểm yếu thành một phần Bàn luận có sức thuyết phục. Giấu con số mất dấu thì ngược lại.
