Bài báo khoa học không phải bài văn — nó là một cấu trúc chuẩn quốc tế tên IMRaD: Introduction (Đặt vấn đề), Methods (Phương pháp), Results (Kết quả), and Discussion (Bàn luận). Mỗi mục trả lời đúng MỘT câu hỏi; lạc đề mục nào, phản biện bắt mục đó.
Introduction — 'Vì sao làm nghiên cứu này?'
Cấu trúc phễu 3 đoạn: (1) vấn đề lớn và gánh nặng của nó; (2) người ta đã biết gì và CÒN THIẾU gì — chính là chỗ tổng quan tài liệu của bạn tỏa sáng; (3) vì thế, chúng tôi làm nghiên cứu này với mục tiêu... Kết mục bằng mục tiêu nghiên cứu, khớp từng chữ với đề cương.
Methods — 'Làm như thế nào?' (viết để người khác LẶP LẠI được)
Thiết kế gì, ở đâu, thời gian nào.
Ai được chọn vào, ai bị loại (tiêu chuẩn chọn/loại), cỡ mẫu tính ra sao.
Đo cái gì, bằng công cụ gì, ai đo.
Phân tích bằng phương pháp nào, phần mềm gì.
Đạo đức: hội đồng nào duyệt, số quyết định, đồng thuận thế nào.
Results — 'Thấy gì?' (chỉ sự thật, không bình luận)
Trình tự chuẩn: sơ đồ tuyển mẫu → Bảng 1 đặc điểm mẫu → kết quả theo từng mục tiêu. Kỷ luật thép của mục này: KHÔNG diễn giải, không 'điều này cho thấy', không 'đáng ngạc nhiên là'. Con số nói, bạn im.
Discussion — 'Nghĩa là gì?'
Đoạn 1: phát hiện chính — trả lời thẳng câu hỏi nghiên cứu.
So sánh với các nghiên cứu trước: giống ai, khác ai, thử lý giải vì sao khác.
Hạn chế — TỰ khai trước khi bị chỉ ra: cỡ mẫu, một trung tâm, thiết kế cắt ngang không kết luận nhân quả... Tự nhận hạn chế là dấu hiệu trưởng thành khoa học, không phải điểm yếu.
Kết luận: chỉ nói điều DỮ LIỆU CHO PHÉP. Nghiên cứu 100 ca tại một khoa không được kết luận 'cần thay đổi phác đồ quốc gia'.
Ba lỗi khiến bài bị trả về ngay vòng đầu
Kết luận vượt quá dữ liệu (mô tả mà kết luận nhân quả; một trung tâm mà khuyến cáo toàn quốc).
Kết quả và Bàn luận trộn lẫn — vừa đưa số vừa bình luận.
Đạo văn — kể cả 'tự đạo văn' chép nguyên đoạn từ luận văn cũ của chính mình. Luôn viết lại bằng lời của bạn, trích dẫn nguồn cho mọi ý không phải của bạn.
Ở phần Làm: app dựng sẵn khung IMRaD với bản nháp khởi động từ chính dữ liệu 8 bước trước của bạn (PICO → Đặt vấn đề, thiết kế + cỡ mẫu → Phương pháp, Bảng 1 → Kết quả), kèm hướng dẫn viết từng mục. Viết xong xuất DOCX đúng font chuẩn để nộp. Nếu bật AI, bạn có thể xin nhận xét từng mục — AI chỉ nhận xét văn bản và số liệu tổng hợp, không bao giờ thấy dữ liệu bệnh nhân.